Sufi dream cinema

In my previous post I was apologetic about reducing Sufi spirituality to cinematic experience –  but probably I shouldn’t feel too guilty about this given that cinema as form of creative imagination can reach quite high levels of subtlety, so that Sufi writer and critic Sadık Yalsızuçanlar not only elevates directors such as Akira Kurosawa and Andrei Tarkowsky to the status of honorary Sufi masters, but considers the comparison between Said Nursi’s writings and Steven Spielberg’s films as a compliment to both – creators of dream cinema (rüya sineması)

  ‘Bediüzzaman’ın “Sekizinci Söz”ünü hep bir Spielberg prodüksüyonu olarak düşlüyordum. Adamın biri çölde gezinirken karşısına ansızın vahşi bir arslan çıkıyordu. N’olup bittiğini anlayamadan bir kuyuya düşüyordu. Altmış arşın derinliğindeki kuyunun dibinde bir canavar ağzını açmış bekliyordu. Düşerken tutunduğu ağacın köklerini siyah ve beyaz iki fare kemirmekteydi. Yukarda arslan, aşağıda ejderha, her dakika biraz daha kemirilen ağacın budağı… Buna rağmenher türden meyvanın fışkırdığı görkemli ağaca bakan adam onları yemekten de geri durmuyordu. Tolstoy’un itiraflarına da aldığı – ve eski bir şark masalı dediği – öyküdeki siyah-beyaz farelerin gece ve gündüz olduğunu, arslanın “yokluk”u, canavarın “ölüm”ü simgelediıni, altmış arşının ortalama insan ömrüne tekabül ettiğini ve “meyve”lerin dünya nimetleri olarak anlaşılması gerektiğini Üstad Said Nursi’den öğrenecektim. Sözler, bu türden rüya sinopsisleriyle örülmüştü. Kiminin Beybeda, kiminin Mevlana, kiminin de anonim mahreçli olduğu öykülerde soyut bir anlatım dilinin tüm imkanları kullanılmaktaydı. Bediüzzaman’ın otantik referansları şark-islam klasikleriydi. Öyküler gerçeğin ta kendisiydi ve sonuç yine rüya sinemasıydı.’ (Yalsızuçanlar 1997: 13f.)

Yalsızuçanlar, Sadık (1997): Düş, Gerçeklik ve Sinema, İstanbul: İz Yayıncılik

Advertisements
Leave a comment

2 Comments

  1. in-between-ness, vestibules, rhizomes | ansatzes
  2. ghosts of capitalism past, present and yet to come: the plan | metax‎‎ý

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: